Va prestame poner equí dalgunes de les munches semeyes que faigo nes mios caminates. Nun pretendo describir rutes nin dar conseyos sobre'l meyor camín pa faceles. N'Internet hai abondo d'eses informaciones y lo único que diba conseguir ye confundir.
De toes formes toi abiertu a responder a les entrugues que faiga daquién interesáu en dalgún de los mios paseos.
Fadré una introducción de caúna de les rutes.

martes, 24 de febrero de 2015

A la Xamoca dende Piloña

          Vienres, 31 d'ochobre de 2014           Muriosa (nel GR AS 105) - Mayáu L'Abeduriu - Mayáu La Infiesta - Colláu L'Arrudu - Colláu Mullera - Bordiando'l picu pel fayéu de la cara oeste y sur de la Xamoca - Subida pel este - Baxada con direición nordeste pa travesar el guapu fayéu de la falda norte. - Colláu Mullera - Faldiando pel  sur los picos La Fonte y Rosellón o Compuestos - Baxada pel cordalín que paralelu a la fastera este de Peñamayor y separtáu per una riega  llega al GR AS 105 - La Focella - GR AS 105 - Muriosa.

          "Dacuando coses que tenemos cerca nun les apreciamos lo bastante. Vamos a otres tierres y percorremos rincones que nin los sos habitantes conocen. 
           Lo meyor, lo más guapo nun tien porqué tar lloñe. La guapura ta no pequeño y no grande. No cercano y no alloñao" Adela Valverde Sánchez 

          Distancia: 19,07 Km
          Circular: Sí.
          Subiendo: 1156 m
          Altitú máxima: 1284 m.
          Baxando: 1156 m.
          Altitú mínima: 403 m.


          La Xamoca ye un picu asitiáu na xerra La Trapa, cordalín que llenda los conceyos de Piloña, Sobrescobiu, Casu y LLaviana. Ye un guapu miradoriu d'estos ayuntamientos así como del de Nava. Les vistes hacia'l pantanu de Rusecu; los pueblos y xerrines costeres; los picos d'Europa, los montes de Piloña, Ponga, Casu, Ayer, Sobrescobiu, LLaviana y Nava; la cercana Peñamayor, peña Careses, la LLomba, Uviéu, montes del occidente,... son estraordinaries.
          Si, con suerte, mos atopámos con un día espeyáu de xuru que va ser un fácil y prestosu paséu.
          Tuviera dos veces nesti picu y yá va tiempu que m'apetecía volver. La primera vez, yá llovió dende esi día, fixera una llarga escursión saliendo de Les Praeres de Nava, pasando per Breza y pela xerrina  Los Arrudos y volviendo pel mesmu camín.
          Una temporada más tarde fui dende El Condao y tamién di la vuelta per onde fuere.
          Prestárenme los dos paseos pero, oyendo y lleendo que casi tola xente entamaba'l percorríu en Campiellos, llegué a la idea de subir a esti monte saliendo del pueblu coyanu y baxando al Condao. Esta caminata sigue pendiente porque, como tantes veces, a última hora cambié los planes.
          A finales del branu y principios de la seronda entráronme les ganes de percorrer les xerrines orientales de Peñamayor  y en dalgún de los varios paseos ocurrióseme qu'esta podía se una guapa patiada pa seguir aprendiendo más d'esta fastera de Nava, Piloña, Casu, LLaviana, Sobrescobiu...
            Foi una prestosa escursión. La que pensaba entamar en Campiellos queda pa cualquier día de la próxima primavera o branu.
          Al dir, dempués del mayáu L'Abeduriu, paiciéndome que diba atayar, esviéme un pocu de la evidente sienda. Nun me gustare. Había bastante broza y retomé'l camín un pocu más arriba.
          La subida y baxada al picu foi bastante caótica. La primera por tratar de facelo demasiao direuto y la segunda p'arrodiar el picu pela fastera norte. Asina y too nun tien denguna complexidá.
           De vuelta, facíaseme daqué tarde y salí dalgunes veces del senderu pa facer el camín más curtiu. De toes formes fueron tramos de poco llargor y pémeque nun dificulten el percorríu.
          A Muriosa pue llegase en coche dende Miera na Marea. (Pel GR AS 105). Puen aparcase varios coches xunto a un cargaderu de ganao qu'hai a mandrecha la pista que sube a Les Praeres.

domingo, 15 de febrero de 2015

Casu na seronda (1): Cabeza l'Arcu.

           Martes, 18 de payares de 2014          Área recreativa de Caliao - Paséu alredor y per Caliao (Val la pena) - PR AS-124 - La Porquera - Mayáu Xulió - Mayáu l'Arcu - Collada l'Arcu - Subida al picu pel SO (izda) - Picu Cabeza l'Arcu - Baxada pel sur - Siguiendo casi de frente buscando'l senderu que baxa al mayáu Pandellina - Mayáu Pandellina - Mayáu del Felgueru - PR AS-61 de la foz de Los Arrudos - Área recreativa de Caliao.

           La metá de la guapura depende del paisaxe y l'otra metá del home que lu mira. Lin Yutang

          Distancia: 18,04 km
          Finaliza en el punto de partida (circular): Sí
          Subiendo: 1040 m
          Altitú max: 1603 m
          Baxando: 1040 m
          Altitú mínima: 650 m

           Pa los que mos gusta'l monte y patiar per elli ye imprescindible facer a vegaes dalguna escursión pel conceyu Casu. Facelo nel tardíu ye una esperiencia tan prestosa, tan increyible que toi seguru qu'engancharía a practicar esti ¿deporte? a cualquiera que pase per ella.
          Foi un paséu relativamente fácil y que pue ser representativu de les belleces naturales qu'escuende esti guapu requexu d'Asturies.
          Con bon tiempu, tando ensucho y si nun se sube al picu  Cabezal'Arcu ye apta pa tol mundu con una mediana preparación física.
          Na mio opinión, la primera parte del percorríu ye una caminada tan prestosa que nun debía faltar nel historial de nengún senderista.
          Ye tamién perinteresante un paséu pel pueblín de Caliao. Fixere varies rutes saliendo d'esti pueblu pero, aparcando n'área recreativa y entamando a caminar pel PR AS-61, nunca visitare esti guapu rincón de Casu. Y merez la pena, ¡vaya si la merez! Pémeque cuando se proyeute una andadura pequí hai qu'añader media o una hora al tiempu previstu del percorrríu pa dar una vueltina per esti guapu sitiu. De xuru que va prestar. La guapura que pue contemplase dende lo alto del monte ye equivalente a la que pue vese dientro del propiu Caliao.
          Nun  tengo bona acordanza de la subida a Cabeza l'Arcu. Quiciabes porque nun escoyí'l camín apropiáu, la subida paicióme daqué espuesta. En dalgunos sitios ye mui pindio y tien bastante caída a manzorga. Amás tien yerba alto que tando moyao o con dalgo nieve, yera'l casu, ponse resbaladizo.
          La baxada, pel llau que la fixi, anque con dalgo piedra suelto, ye muncho más cómoda y fácil. De xuru que si vuelvo subo y baxo pehí.
          Por embargu l'esfuerciu de l'ascensión tien la recompensa d'unes vistes ablucantes dende la cume.
          En tiempu de nieve o lluvia na baxada a Pandiellina atopamos barru pelos senderos y ta mui resbarioso.
           A pesar d'estos pequeños problemes foi una escursión perguapa, aconseyable pa tola xente  y pa repetir.
       
       
       

domingo, 8 de febrero de 2015

Cordal de Breza: piquinos Rosellón o Campuetos y La Fonte.

          Vienres, 24 d'ochobre de 2014                           Aparcamientu cabaña (Debaxu Les Praeres) - Les Praeres - GR 105: Covagal - La LLama - El Felguerón - La Focella - Cordalín que paralelu a la fastera este de Peñamayor y separtáu per una riega va del GR 105 a la xerrina l'Arrudu - Picu Campuetos o Rosellón - Picu La Fonte - Mayáu l'Abeduriu - Muriosa - La Focella - El Felguerón - La LLama - Covagal - Les Praeres - Aparcamientu cabaña (debaxu Les Praeres).

          Daquién dixo: "Si'l monte nun vien a Mahoma, Mahoma dirá al monte". Dende entós supónse que tolos senderistas, somos o deberíamos ser mahometanos si damos creitu a esti dichu. Anónimu

          Esti ye un percorríu daqué atípicu nuna escursión pel monte. Nun asocede davezu qu'haya una baxada de siete kilómetros al aniciar la caminata. Los trescientos metros qu'hai dende que s'entama'l paséu hasta Les Praeres casi van ser los únicos en subida na primer hora y picu.
          Estí  fechu singular da-y especial atraición. Los que conocen esti camín, parte del GR 105 d'Uviéu a Cuadonga, saben que ye una baxada poco pindia y guapa a esgaya.
          Al llau del bon camín o pista asocédense praos, viesquines, cabañes, regatos,..que faen prestosa la caminata. A primeres o últimes hores del día, nun ye raro ver corcios y venaos.
          Al dexar la pista, el caminar pel vistosu cordalín que mos sube a la xerrina a l'Arrudu presta en cantidá. Vamos dexando a mandrecha, una vallina enllena d'árboles y maleza salpicao de dalgún prau que sobrevive al abandonu. Un poco más allá les praderíes d'El Covayu, Anés y Breza a la solombra del cordal que va de Les Praeres a la Triguera. A manzorga el valle del ríu Muriosa que baxa pa La Marea, dalgunos montes de Piloña y el camín y mayaos per onde baxaremos.
          El cordal de Breza, cordalín ente la  Triguera de Peñamayor y La Xamoca, tien pequeños picos con bones vistes. A min préstenme sobre too les curioses formaciones de dalgún conxuntu de peñes.
          La baxada casi paralela a la xerrina de la subida ye igual de guapa y entretenía.
          Al percorríu podríen sobra-y los últimos siete kilómetros del GR 105. Yá diximos que ye bien prestosu pero yá s'anduvo al dir y como amás ye andando p'arriba faese daqué aburríu y fatigosu.
          De toles maneres ye una escursión que a min préstame, qu'almite munches variantes y que suelo repetir con relativa frecuencia.

jueves, 5 de febrero de 2015

Ponga na seronda (3): Montes y viesques

          Vienres, 14 de payares de 2014          Les Bedules - Biforcadera - Mayáu Les LLampes - Senderu penriba'l mayáu Les Caldes - Monte-viesca Les Formes - Colláu Pumerín - Sienda Les Oveyes - Cueña cresteríu del Lluengu - Baxada pel Valle Antiguu - Cruciando'l fayéu a camín del Arcenoriu (Poco recomendable) - Collada Granceno - Biforcadera - Les Bedules.


          Pa llograr lo que quies, tienes d'actuar gradualmente y ensin priesa. Nun te va ser d'utilidá acelerar los tiempos o dexate llevar pol entusiasmu. Pa llograr resultaos duraderos, obra con constancia y tranquilidá: a lo llargo del camín vas correxir los tos errores. Daniela Benetti 

          Cambiara'l percorríu del mio previstu y tercer paséu per Ponga na seronda porque visitábenmos unes persones que-yos presta'l monte pero sin "pasase".
          Paicióme pintiparao facer una escursionina per esti guapu conceyu. D'esta manera yo nun cambiaba del too los mios planes y ellos podíen esfrutar d'una viesca asturiana nel tardíu.
          Preparé-yos un paseín pel camín del Arcenoriu dende Les Bedules al roblón de Bustiello.(Dir y venir). Paezme aptu pa cualquiera, pa pasalo bien en toles époques del añu y más na seronda.
          Yo entamaría'l paséu antes qu'ellos y xuntaríamosnos en Bustiello pa ver el roblón y volver. (Nun suel encaxar bien lo de tar de vacaciones y llevantase ceo). Amás acompañábalos un fiyu de mio.
          El proyeutu míu yera subir al picu Zorru y baxar pel valle antiguu a la pista del Arcenoriu y dende Bustiello volver a Les Bedules con ellos.
          El casu foi que poco dempués de Les Llampes llamélos pa ver onde taben y dixéronme que taben entamando a caminar en Les Bedules.
          Dexé pa otru día el subir al picu Zorru pel Antiguu. Tuviera nelli'l 29 d'ochobre y por ello nun m'importó demasiao.
          Lo que nun m'apetecía yera perder el guapu camín de la sienda Les Oveyes y pasar pela cueña'l cresteríu del LLuengu.
          Equí foi onde pienso que tuvi'l equivocu. Del valle Antiguu pa baxo metíme nel fayéu y nun-y recomiendo a naide que siga'l track col que temina esta entrada. Ye mui pindio y, moyao como taba, resbalioso; nun se ven senderos, hai que pasar per varies riegues daqué complicaes,... Estes torgues xuntándoles a la priesa pa nun llegar tarde al alcuentru colos que veníen pela pista l'Arcenoriu fixeron que nun lo pasara bien nesta baxada.
          Esta ye la razón pola que en Wikiloc pongo en "dificultad técnica" difícil. El restu'l camín ye fácil, sin nenguna dificultá.
          De xuru que si s'entama la baxada antes de la Cueña'l LLuengu llégase a un mayáu del que nun sé'l nome y que tien que tener salida a la pista.
          Llegué antes al llugar d'encuentru pero confirmándome lo que yá fae tiempu que sé: Nel monte nun son bones les prieses.


sábado, 31 de enero de 2015

Ponga na seronda (2): Picu Rasu y roblón de Bustiello.

          Martes, 11 de payares de 2014         Les Bedules - El Biforcu - LLamargues de La Mota - Les LLampes - Picu Rasu - Pela viesca a camín de Biforcadera - A mandrecha PR AS 181 - Collada Granceno - Roblón de Bustiello - Siguir unos 1300 metros pel PR AS 181 - Vuelta pel mesmu camín a Biforcadera y, sin esviase a Les Bedules - Paséu a los miradorios y vuelta.

          Distancia: 22,25 km
          Finaliza en el punto de partida (circular):
          Subiendo: 790 m
          Altitud máxima: 1075 m
          Bajando: 790 m
          Altitud mínima: 1075 m

          “Si pudiera cuntalo con pallabres, nun me sería necesariu cargar con una cámara”
          Lewis Hine.

           Na seronda proyectare facer tres paseos per Peloño. Esti ye'l segundu.
          Cuando pensé nestes escursiones el percorríu de güei  yera daqué diferente. La idea yera subir al Sen de los Mulos, baxar al roblón de Bustiello y volver pel mesmu camín. El casu ye que como la selmana anterior nun subiera al Rasu como pensara, (ye que a veces "llévame más el güeyu que'l botiellu"), y apetecíame facer la triloxía: Recuencu, Rasu y Zorru cambié los planes y dexé'l Sen pal próximu mayu o xunu. (Tamién ye guapu'l  paisaxe de primavera en viesques y montes).
          El camín de Les Bedules a Les LLampes, como imaxinaba, taba enllenu barru. Siguen los tractorones sacando madera y col agua y nieve de los últimos díes ta muncho peor qu'hai dos selmanes que pasare per elli. Asina y too, entafarrando botes y pantalones, pasín a pasu llegué al Rasu que yera'l primer oxetivu del día.
           Dempués de que los mios güeyos gociasen na cume, nun munchu tiempu porque facía aire frío abondo, baxé pela viesca buscando unes llagunines que viere dende arriba. Pienso que son ocasionales y que namái que apaecerán en fondigonades del terrenu dempués de lluvies o nevaes. De toes formes préstenme en forma estos champanes en medio la vexetación.
          Siguiendo pel arboláu, ensin pasar per Les LLampes, yá tol día por bon camin llegué a Biforcadera y siguí a mandrecha pel PR AS 181. Dempués d'una curtia parada na collada Granceno namás que me salí de la pista nel señaláu esvíu al roblón de Bustiello. Unos trescientos metros a manzorga pa ver l'espectacular arbolón y vuelta a la pista pa siguir unos 1300 metros hasta encontrar un camin per onde subir al valle Antiguu pal siguiente y yá programáu paséu per Ponga. Atopáu lo que me paició que sería la sienda que buscaba di la vuelta pela mesma pista pa siguir gociándola col prestosu Peloño.
           Anque llargu, foi un fácil y prestosu paséu per esti conceyu con milenta caminos que patiar y disfrutar.

sábado, 24 de enero de 2015

Ponga na seronda (1): Picos Recuencu y Zorru

          Miércoles, 29 d'ochobre de 2014          Les Bedules - El Biforcu - Llamargues de La Mota - Mayáu Les Caldes - Collada Caldes - Picu Recuencu - Monte Les Formes - Colláu Pumerín - Bordiando pel oeste el picu Lluengu - Colláu Zorru - Picu Zorru - Valle Antiguu - Cueña cresteríu del Lluengu -  Sienda Les Oveyes - Colláu Pumerín - Monte Les Formes - Collada Caldes - Mayáu Les Caldes - Mayáu Les LLampes - Biforcadera - Les Bedules.

          "Subir a un picu ye una esperiencia verdaderamente máxica,  escaeceste de too, de toles esmoliciones, de tolos problemes, tola to atención céntrase en nun cayer, ye un deporte nel qu'intervién tol cuerpu. Produz una enorme sensación de llibertá sentise tan cerca de les peñes, de la naturaleza, de los montes, cuando algames el cume sientes tal felicidá que de siguío quies volver esperimentar esa sensación". Leni Riefenstahl

          Amás de los paseos habituales per Peñamayor y alredores plantegárame pa la pasada seronda facer tres escursiones pel parque natural de Ponga y otres tres per Redes.
          Nun se ve davezu que los propósitos de salides al monte se cumplan. La climatoloxía, munches veces, o cualquier otra circunstancia fae que me de por satisfechu si faigo la mitá de lo que me propunxera. Nesta ocasión fixi cinco de les pensaes y toi contentu porque superé la mio media.
          Los collores colos que'l tardíu pinta les viesques d'Asturies ye motivu bastante pa pasiar per Ponga. Si a ello xuntamos los sos guapos montes, conviértese nun llugar imprescindible pa los que mos gusta patiar per sitios que tán a tresmano de cualquier llugar pobláu.
          El Recuencu yera un picu que viéndolu camín del Pierzu, monte ponguetu al que más voi , siempre m'atraxo. Dalguna vez que pasare pela collada Caldes tuvi la tentación d'intentar subir pero dábame un pocu respetu. Dempués de buscar información per internet paicióme que yera factible y decidíme a incluyilu nel paséu. La esperiencia foi bona. Tando seco y subiendo y baxando pali que pali nun tien gran dificultá. Un pequeñu pasu onde hai qu'usar les manes y piedrina suelto onde se pue resbaliar. Despacín y poniendo procuru ta al acance de la mayoría.
          Por embargu'l picu Zorru, onde yá tuviera, resultóme daqué más dificil. Nun el monte en sí sinon l'acercamientu al colláu Zorru. Dende ellí yá nun hai dificultaes.
          La mio opción de bordiar pel oeste el picu LLuengu nun ye la meyor. Casi nun se ven los senderos, ta la yerba alto, hai partes mui pindies y pasos daqué complicaos. Anque sea más llargo paezme meyor arrodiar el LLuengu pel noreste y subir pel valle Antiguu como fixi na vuelta.
           Les vistes dende los dos picos son d'ablucar. Circunvalar el LLuengu pasando pela cueña del so cresteríu ye prestóso a esgaya. Y, ¡qué vamos dicir del andar pelos caminos de la viesca Peloño!
           Lo único feo del paséu ye dir dende Los Bedules a Les LLampes porque tien el primer kilómetru bastante estrozáu pel pasu de los tractorones que tan sacando madera.
           En resumíes cuentes un día de monte de lo más guapo.
        

jueves, 15 de enero de 2015

Picu Socel.lares (Güertu'l Diablu Norte), Güertu'l Diablu (Güertu'l. D. Sur) y picu Ranchón.

          Martes, 21 d'ochobre de 2014         Puertu Ventana - Pista ruta Les Reliquies - Col.láu la Espriecha - Cuesta Agria - Cueña Albas - Vega Socel.lares - Picu Socel.lares (Güertu'l Diablu Norte) - Güertu'l Diablu (Güertu'l Diablu Sur) - Vega Los Pozos - Picu Ranchón - Vega Los Pozos - Col.láu Socel.lares - Baxada a Vega Socel.lares - Senderu bordiando'l picu Rebol.losas - Escombreres d'antigües mines a cielu abiertu - Pista Ruta Les Reliquies - Puertu Ventana.


          “Hai una harmonía na seronda, y un rellumu nel so cielu, que nel branu nun s'escuchaba o se vía, como si nun pudiera ser, como si nun fuera” Percy Bysshe Shelley.


           Si siempre ye guapo patiar peles Ubiñes facelo na seronda ye un privilexu. Nun fae falta engolase en nengún sitiu pa que los nuesos güeyos gocien d'un paisaxe de colores difícil de reproducir con una máquina de retratar. Yá paga la pena'l viaxe en coche p'aniciar la escursión. En cualquier época del añu ye prestoso pasar pel valle del Trubia y subir el puertu Ventana pero nel tardíu, esti trayeutu, ye un placer indescribible. Hai que vivilu.
          Planiara el percorríu pa dir y venir pel mesmu camín pero a última hora pensé que podía ser interesante ver l'estau de la mina a cielu abiertu que fae años que foi abandonada.
          Nun tien interés especial más que confirmar el dañu paisaxísticu que fixeron estes esplotaciones mineres y de les qu'Asturies ye un triste exemplu. Por embargu esti cambiu de camín fixo que, antes de llegar al vieyu yacimientu carboníferu, pasara per una zona con unes curioses formaciones de piedra pudinga que merez la pena ver.
          Per otru llau la escursión ye guapa y nun tien complicaciones. A los dos primeros picos súbese sin dificultá. El Ranchón, nel que nunca tuviere, anque vistu de lloñe paez difícil siguiendo los munchos h.itos qu'hai llégase al so cumal sin munches problemes. Quiciabes usare les manes un par de veces.
          Los tres picos pero sobre too l'últimu son un miradoriu estraordinariu del val.le Ricabo, peña Rueda, los puertos d'Agüeria, Tapinón, Siegalavá, los Fontanes, les tierrres de Babia, los montes de Somiéu,...
          Según tengo lleío n'algún blog los lugareños namái que llamen Güertu'l Diablu al Sur. Al Norte paez ser que lu nomen Socel.lares o Llaseiru. Pienso que los que nacieren y viven nel entornu  saben más de toponimia que mapes y llibros. Por esti motivu nun m'atrevo a dexar escrito Güertu'l Diablu Norte sin facer esti comentariu.
          Otru guapu paséu montañeru de los inumberables  que se puen facer n'Asturies, sitiu maraviyosu y afayadizu pa los que mos presta caminar.

sábado, 27 de diciembre de 2014

Per Somiéu: El Cornón.

          Martes, 2 de setiembre de 2014          El Puertu - (Santa María del Puerto) - PR AS 10 - Picu Cornón - Val.le del ríu Trabanco - Vega Porritiel.lu - Senderu bordiando pel norte La Penouta y Canchobreiru - Col.láu La Paradina - El Puertu.

          "...En tou casu y antes d'algamar el cume más famosu de Somiéu, esfrutemos en cada parada de descansu d'esti últimu esfuerzu pa contemplar la maraviyosa imaxe que presenta dende equí'l valle pel que xubimos, una fantásstica postal de monte qu'amuesa un d'esos puertos del nuesu cordal de verdes camperes y peñascoses lladeres."Víctor Martín Álvarez "Orbayu" 

          Pémeque fuera en 2007 la última vez que tuviera nel Cornón. Apetecíame volver yá fae tiempu pero hai tantos sitios pendientes de conocer y otros tantos a los que volver que nun-y llegaba'l turnu a esti guapu picu somedanu.
          Va pa cuatro meses que fixere esta escursión y la mio memoria, que nunca foi bona, cada día que pasa ta más estrozada. Si a esti retrrasu, qu'a min m'asocede davezu, xunto la poca facilidá que siempre tuvi pa describir los mios percorríos fae que nun me sea senciello falar de les sensaciones que me dexó esti paséu.
          Prestábame que fuera una caminata circular y mirando mapas paicióme fácil, si escoyía un día ensin borrrina, facelo de la manera que digo al entamu. N'efeutu, tuvi suerte col tiempu y, salióme una escursión perprestosa.
          Como nun podía ser d'otra manera, siempre hai dalguna torga, hubo coses meyorables. La baxada pel val.le'l Trabanco tuvi que correxila dalguna vez porque llegaba a pequeños precipicios. Creo que diendo más a la manzorga podría evitase.
           El senderu que bordea pel norte a La Penouta ta tapáu n'ocasiones per argayos qu'hai qu'arrodiar. La yerba ensin pisar qu'indica'l nulu pasu de persones y animales dende fae tiempu, el camín ye evidente, davezu produz una sensación de peligru por posibles desprendimientos. N'ocasiones, per momentos, llegué a pensar si nun sería un riesgu caminar per esti senderu.
          Por otru llau el camín ye perguapu teniendo nun bon tramu a la vista La Peral, la carrretera'l puertu y diendo pencima un guapu fayéu.
          Entamo esti curtiu escritu teniendo al mio llau el guapu llibru "Somiedo. Entre osos, brañas y pastores." de Víctor Martín Álvarez "Orbayu".
          Merquélu esta mesma mañana y dempués d'echá-y una güeyada pémeque yá toi en condiciones de recomendalu a toles que-yos preste patiar pel monte, la etnografía, ver una gran coleición de bones y prestoses semeyes, les no menos meyores descripciones de llugares y costumes d'esti conceyu o secillamente les que quieran saber daqué más d'Asturies. De xuru que nun van quedar defraudaes.
          Esti fechu, el del llibru, faeme továi más difícil falar de la mio ruta. Yá nel prólogu fala "Orbayu" de "la maltratada toponimia somedana. Con seguridá que tien razón y nésto nun se diferencia d'otros sitios del nuesu territoriu. Punxi procuru al escribir lo más resumíu posible l'itinerariu. Asina y too seguro que nun son los nomes correutos.
          De toes formes, dende qu'acompaño cada entrada col track, d'alguna manera preocúpame daqué menos anque soi consciente de que cada vez estrozamos más la nuesa toponimia.

viernes, 19 de diciembre de 2014

Pel conceyu L.Lena: Brañavalera

          Domingu, 31 d'agostu de 2014          Tiós - Gaméu - Pandotu - Mayéu de Brañavalera - Picu Manolete - Campera L.lagu - Picu Escuréu o Brañavalera - Campera L.Lagu - Peña L.Lagu - Campera L.Lagu - Cuesta L.Lagu - La Cruz - Sobrecueves - Tiós.

           "Cuando se camina pel monte en soledá d'entrada desanicies  la tentación de competir cola to o los tos compañeros, de vete obligáu a llevar un pasu que nun ye exautamente'l tuyu. Pues parate cada vez que quieras pa contemplar el paisaxe, esa lluz irreal ente los árboles o a cencielles el vuelu maxestosu d'un utre, d'un ferre..." Juanjo Garbizu.


         Con tanta repitición de campera L.Lagu, peña L.Lagu, cuesta L.Lagu la descripción del paséu paez que ta fecha de xirigonza. Nun ye tal. De xuru que l'autenticidá de la toponimia, como tantes veces, nun ye mui fiable. Socede que nun escasu kilómetru percórrense los tres picos y pásase dos veces pela campera L.Lagos si como yo fixi deséase un itinerariu circular.
          L'intentar que la ruta fuera arredondiada foi'l mio mayor equivocu. Estrozóme la escursión y nun lo pase un res bien na baxada.
          Los senderos, pelo menos los que yo escoyí, tan tomaos pola maleza y ye difícil siguilos. De fechu anduvi perdíu pente escayos, cotoyes, espineres, carrascos y otros arbolucos un bon tramu de tiempu.
          El llargor del paséu foi 2,2 kilómetros más de lo que diz el track qu'acompaña esta entrada.Tuvi que suprimilos pa nun confundir a daquién que tratara de copiar el mio acccidentáu paséu. Pellí quedáronme unes gafes,otres más, coles que pasu ente pasu voi contaminando los nuesos montes. Son les segundes y xuntándoles colos cachivaches de fotografía que pierdo de forma regular soi un colaborador involuntariu de la polución de les tierrres d'Asturies. (L'Airúa Naval).
           Xuntando lo anterior col calorón del últimu día d'agostu fixo que'l tramu de 1,4 km de subida qu'hai casi al final fuera más trabayosu de lo que pudiera ser davezu.
          Nun teniendo en cuenta estos fechos inesperaos y provocaos pola poca preparación de la escursión, tengo que reconocer el mio error, la caminata per esti monte merez muncho la pena.
          Brañavalera, cercanu al centru d'Asturies y accesible dende Tiós casi pa cualquier persona con mediana preparación física, ye un miradoriu con vistes espectaculares en toles direiciones y sobre too  un balcón impresionante de Peña Rueda y Les Ubiñes.
         La frase fecha de "Nunca te vas char ensin aprender una cosa más" tengo qu'aplicámela y nesta ocasión pometíme estudiar munchu meyor les futures escursiones.
          Lo inmediato, yá tengo ganes, va ser volver a repetir el paséu subiendo y baxando pela bona pista qu'hai dende Tiós.



















martes, 2 de diciembre de 2014

Picos Ordiyón y Los Cuervos

          Vienres, 29 d'agostu de 2014          Miyares - Pista l'Armonga - La Peruyal - Cantu Miyares -Salgar - Paré La Xenra - Picu Ordiyón - Picu Cuervos - Colláu Rosiñeru - Canellón de los Llobos - Mayáu Borines - Oviñes - Pista La LLama - Altu La LLama - Castañosu -  La Infiesta - Piñerín -  Borines - Vallobal - Miyares.

          "Una vez supi desenvolveme de forma autosuficiente pel monte y superar nun ensin esfuerzu les mios medranes iniciales, descubrí que caminar per ella na más completa soledá ye una esperiencia tan arriquecedora como ablucante, y los que lo esperimentaron saben perfeutamente de qué toi falando." Juanjo Garbizu 


          Cuando nel pasáu mes de xunetu fixi'l paseín al Ordiyón quedéme coles ganes de repetir la escursión allargándola pa subir al picu Los Cuervos. 
          Nun paicía dificil diseñar una ruta circular qu'incluyera estos dos montes piloñeses del Sueve.  
          Disponiendo de más tiempu que na caminata anterior entamé l'andar nel guapu pueblìn piloñés de Miyares. Hasta l'Ordiyón, repitiendo'l mesmu percorríu del mes pasáu, disfruté abondo yá sin les duldes de qué camín siguir.
          Les bones vistes que mos ofrez esti modestu piquín prometen ser munchu meyores dende'l vecín Los Cuervos. L'únicu problema, como tantes veces, ye la borrina que más que desapaecer, per momentos paez qu'aumenta.
           De momentu nun mos tapa les vistes del itinerariu a siguir pa baxar y a continuación entamar l'ascensu a Los Cuervos. Vese un claru senderu que sube pela fastera sur d'esti monte.
           Prestóme esta segunda parte del percorríu anque l'amenaza de la niebla crecía. 
           N'efeutu. Nel altu tuvi qu'apurar pa xintar daqué porque cada minutu que pasaba poníase más encapotao. Tuvi la suerte d'oyer cercanes les voces d'un pastor que "falaba" coles sos vaques. Como ye'l vezu, punxo tola bona voluntá p'ayudame, orientame y esplicame la toponimia del llugar. Acompañélu hasta cerca'l mayáu Espineres onde tenía la so moto y onde la pista que baxa al altu La LLama nun tien perda. Antes enseñóme'l Canellón de los LLobos, un curiosu pasadizu natural que diz que foi utilizáu como refuxu na pasada guerra civil
          Na despidida díxome onde tenía que salime de la pista La LLama pa baxar a Sieres y asina evitar unos cuantos kilómetros de carretera.
           El borrín o'l mio despiste, más bien esto último, fixo que llegare a la portiella que cierra la pista que sal de  la carretera d'Infiestu a Colunga.
          Yá nun yera cosa dar la vuelta. Asina que quedárenme 7,6 kilómetros de carrretera qu'anque con mui pocu tráficu foi lo que más estrozó'l paséu.
           En resumen: ye una escursión que, con bon tiempu y menos despiste, pue ser perguapa.
           Nun hai otru remediu qu'esperar un día claru pa volver y poder disfrutar daqué más. Tamién  habrá que plantegar un camín de vuelta qu'evite tanta carretera. Mirando mapes de la zona  paez posible.
           Contarémoslo.

miércoles, 5 de noviembre de 2014

Patiando per Piloña: Picos d'Abla (Torre) y Niañu

          Martes,  19 d'agostu de 2014          Pesquerín - La Bobia - Mayáu La Muezca - Picos de Abla (Torre) - Mayáu Corralín - o ¿Cerralín? - Cerru Tebrandi - Colláu Ovenes o de La Perra - Crestón de la Piedra - Picu Niañu - Colláu Niañu - Colláu Ovenes - Mayáu Tebrandi - Senderu arrodiando'l monte Tebrandi  pel sureste - Crestéu este-oeste pel mesmu - Mayáu Corralín - Pista - Pesquerín.


          "Trátase d'un deporte y eso, yá de por sí, fai que xeneremos endorfines, hormones imprescindibles pa la salú mental. Pero, amás, ye una práuctica que se realiza en comunión cola naturaleza, alloñaos del estrés llaboral de les grandes ciudaes, del ruiu, de la contaminación. Namás vas sentir paz, vas ver paisaxes espectaculares y vas oyer los cantares de los páxaros. "Luis Murillo Arias"

          Tuviere varies veces pela xerrina d'Abla y nel modestu y vistosu picu Torre.
          Al guapu pueblu de Pesquerín (Piloña), onde dexamos el coche y empezamos el paséu, llégase per un carreterín que sal de Villamayor. Ye un percorríu fácil y agradecíu que fae que los nuesos güeyos gocien d'unes bones vistes. Los pueblinos del norte de Piloña, los alredores de Villamayor y Sevares; la cara sur del Sueve, la cercana peña Priede, la Mota Cetín, montes d'Amieva y Ponga, el Niañu,..., los Picos, si ta espeyao...
           El paséu pel cordal disfrutando de les curioses formes que la erosión esculpió nes piedres, baxar al bien conserváu mayáu Corralín y volver pel mesmu camín o pela pista de formigón ye una caminata curtia y guapa que que paga la pena.
          Tamién tuviere nel Niañu. Ye una escursión que saliendo de la carretera d'Espinaréu a Riofabar préstame abondo.
          Apetecíame xuntar los dos percorríos y teníalo pendiente dende fae tiempu. El problema foi que nun escoyí'l día más adecuáu y la borrina y l'orbayu estrozaron daqué lo que podía ser un bona xornada de monte.
          Habrá que volver y aprovechar pa nun caer en dalgunos equivocos que tamién fixeren que'l paséu fuere menos prestosu.
          El primer error ye dir dende'l colláu Ovenes pel cresteríu hasta'l Niañu. Hai pasos, pa min difíciles, qu'obliguen a desesguiles que a min nun me presten un res. La solución ye faldiar el cordal pel sur.
         L'otru ye, a la vuelta, siguir el senderu bien marcáu que dende'l mayáu Tebrandi arrodia'l monte pel sureste. LLévamos a un colláu que fae que tengamos que volver crestiando d'este a oeste casi hasta'l cumal p'atopar el camín pel que fuimos al dir. La meyor solución ye volver pel mesmu sitiu.
         Asina y too, escaeciendo la moyadura y les equivocaciones, nun foi un mal día.
         



jueves, 30 de octubre de 2014

Vízcares dende La Fragua.

          Miércoles, 30 de xunetu de 2014          La Fragua (2,4 kilómetros dempués d'Espinaréu) - Picu Los Caspios - Colláu Llanoriu - Cuetu Mermeyu - Picu Llanu Herbosu - La Fayascal - Picu Vízcares - Treslafonte - Mayáu Cureñu - Valle La Estanquera - Monte La Cerezal - Pista de Moñacos - Cases d'El Muñizón - Área recreativa de La Pesanca - Riofabar - La Fragua.

          "Ten presente que la felicidá atópase a lo llargo'l camín, nun al fin de la ruta." (Anónimu)

          El Vízcares, na xerra d'Aves, ye'l picu más altu'l conceyu Piloña. Dende elli, con bon tiempu, hai unes bones vistes de les xerres costeres: el Sueve, el Cuera,... Ye tamién un guapu miradoriu de los picos d'Europa, el cordal de Ponga y los cercanos Maoñu y xerra de Pandemules. Tamién hai bones vistes del Facéu, La Xamoca, Peñamayor, xerrina de Ques,...
           Siempre xubiere y baxare pel mesmu sitiu: pista Moñacos, La Estanquera, Cureñu, Treslafonte,... y tenía muncha gana subir a esti guapu monte dende La Fragua y la verdá ye que nun me defraudó. Esti percorríu quiciabes seya más fatigosu pero ye munchu más entreteníu. En xeneral les rutes circulares suelen
ser más prestoses.
          La Fragua ye una casa qu'atopamos a mandrecha la carretera unos 2,4 kilómetros dempués d'Espinaréu. Al otru llau, casi enfrente, sal un camín qu'enseguida abandonamos pa garrar otru a la derecha y bien pindiu que per una guapa viesca llega al colláu Llanoriu.
          Nesti colláu'l senderu xira al izquierda y más tarde a mandrecha pa dempués, subir pela cordelera con menos pendiente, pasando per cuetu Mermeyu, picu Llanu Herbosu y La Fayascal y llegar al Vízcares.
          La baxada, siguiendo'l cordal con direición sur, ye entretenía poles bones vistes y la poca dificultá qu'ofrez. El panorama ye perprestosu: La Mota Cetín, el Cornión, montes de Ponga (La Llambria y el Maoñu sobre too), xerra de Pandemules, el Facéu, La Xamoca, Peñamayor,...Treslafonte y el so mayáu,...
           Dempués de pasar per una guapa viesquina de espineres y carrascos llégase al colláu Treslafonte. A mi mou de ver merez la pena nun entamar a baxar sin dar un paséu pela parte alta d'esta campera porque tien unes vistes perguapes al valle Llevarda y Vallemoru.
           De secute baxamos de Treslafonte al guapu mayáu Cureñu onde hai una bona fonte y unes curioses cabañes. Per un senderu con bastante pendiente llegamos  al regatu La Estanquera y yá per bon camín hasta'l ríu Infiernu. A continuación pel camín de la foz de Los Moñacos llegamos a La Pesanca. Unos dos kilómetros de carreterina asfaltada pente una viesca autóctona perguapa hasta Riofabar y de siguío a onde dexáremos el coche, poco antes de la casa  La Fragua, aniciu d'esta prestosa escursión pelos montes de Piloña.

sábado, 18 de octubre de 2014

Per Cabranes: Camín ríu Viacaba, sienda'l Corberu y ruta Peña Cabrera

    Vienres, 25 de xunetu de 2014          Aparcamientu Viñón (Al llau la ilesia Santullanu y del muséu de La Escuela Rural) - Villapallía (Xunto a la reproducción del castillete de l'antigua mina d'antracita) - Viñón - Parque Empresarial de Santolaya - Cuesta l'Albarda - Viesca'l Corberu - Castiellu - La Podá - Mases - Parque Empresarial de Santolaya - Camín de Socueltu - Santolaya - Ruta Peña Cabrera: Viesca del picu Moru, Cuatro Caminos, Brisandi, Cotubellosu, Peña Cabrera - Área recreativa Peña Cabrera - Ñao - Viñón (Escuela y Aparcamientu)

          "Cuando tengas un problema... camina pa que la to mente y corazón vuelvan tomar el so ritmu." (Anónimu)  

          Facía algo más d'un añu que fixere la última vez la escursión per esti guapu conceyu de La Comarca La Sidra: Ruta Peña Cabrera y sienda fluvial del ríu Viacaba.
          Ensin preparalo de mano, nun fae muncha falta, dirixime al aparcamientu Viñón que na carretera  de Villaviciosa a L'Infiestu queda a la vera la ilesia Santullanu y al otru llau del Muséu de La Escuela Rural.
          Dende equí hai qu'andar unos 700 metros p'atrás pa poder facer enteru'l camín  del ríu Viacaba.
          De vuelta, volviendo a pasar al llau de la ilesia románica de Santullanu y siempre pela oriella'l Viacaba, facemos un paséu horizontal dafechu pel que llegamos al Parque Empresarial de Santolaya.
          Préstame y por ello fixera varies veces la ruta "Peña Cabrera". Siempre me llamaba l'atención, al pasar pel polígonu industrial, el lletreru del Camín del Corberu pero nunca lu patiara. Nesta ocasión salí de casa col tiempu suficiente y l'enfotu conocelu.
          Entama'l camín onde se xunten los ríos Viacaba y Sales al llau del cartel. De siguío empieza l'ascensión de la cuestal'Albarda que per una guapa viesca autóctona, El Corberu, llévamos al guapu pueblín de Castiellu.
          Con bon tiempu ye un prestosu miradoriu del pueblu de Torazu, el picu Incós y daqué más lloñe el Sueve y hasta los Picos d'Europa.
         L'anunciu del entamu informa d'una ruta circular que mos llevaría a Santolaya pero paez ser, según vecinos del pueblu, que yá fae años daquién zarró'l camín y nun mos queda más remediu que desandar el camín o, como yo elixí, baxar pela carreterina La Podá y Mases que mos dexa nel Parque Empresarial.
         Del restu la escursión "Ruta Peña Cabrera" remítome a la anterior entrada.
           Al mio mou de ver ye un paséu que merez la pena facelu.

martes, 7 de octubre de 2014

Per Piloña: Picu Ordiyón

       Domingu, 13 de xunetu de 2014          Miyares - Pista l'Armonga - La Peruyal - Cantu Miyares - Salgar - Paré La Xenra - Picu Ordiyón - Campera la Linar - Picu Cerru - La Cruz - Montecudiellu - San Feliz - Sieres - Borines - Vallobal - Miyares.


          "Nes ascensiones faigamos llargues paraes pa descansu del cuerpu y pal esfrute de l'alma ablucada que dulcemente naufraga nel mar del infinitu."    Giuseppe Gugliermina


          Tenía gana de conocer esti modestu y pémeque desconocíu piquín. Ye d'esos que siempre se van dexando porque  la escursión ye curtia y cercana y pue facese en cualquier momentu.
          Un domingu de los pocos que nun madrugo y amás taba nel mio pueblu, lo que m'acerca más tovía, improvisé esti guapu paséu.
          Col enfotu, como siempre faigo nos fines de selmana, de volver a casa a la hora comer entamé'l paséu nel guapu pueblín piloñés de Miyares.
          Lo poco que sabía del percorríu, lo que topara per internet, ye qu'entamaba y acababa nesti llugar. Anque toi fartucu facelo, y tien les sos ventaxes, nun me presta dir y venir pel mesmu sitiu. Asina ye que tenía la esperanza de que'l tiempu m'acompañara y con bona visibildá poder improvisar una ruta alternativa de venida. Nes rutes circulares suelo disfrutar más.
       Tuvi suerte y nun me foi difícil atopar esi camín. Asina ye que salióme una ruta circular bastante prestosa.
          L'Ordiyón (Tamién lleí Ordeyón y Ordeillón) ye'l picu más occidental del Sueve. Tien unes vistes de privilexu sobre'l valle y montes de Piloña y adivinénse tamién bones vistes a los cordales de Ponga y a los Picos d'Europa. Digo adivínense porque la borrina impedía les vistes de lloñe.
          Quedé cola gana dir al picu Los Cuervos que se ve cerquina, paez de mayor altor, colo que les vistes serán tovía meyores, y pola so situación debe tar cercanu al mayáu d'Espineres.
          Nun tuvi dificultá pa facer el regresu pasando per otru piquín, creo que'l Cerru.
          L'unicu inconveniente, anque'l tráficu ye contáu, son los casi cuatro kilómetros de carretera de Borines a Miyares.
          A la hora xintar, como planiare, taba en casa col propósitu de repetir el paséu ampliádolu pa subir al picu Los Cuervos.
          Lo que suel pasame ye que con cada escursión pendiente tengo qu'añader otra. D'esta forma la llista nunca mengua. Pémeque qu'esto yá nun tien igua.

miércoles, 1 de octubre de 2014

H.ultayu

          Vienres, 11 de xunetu de 2014          Llagu Ercina - La Veguina - Cueña Las Bobias - Mayáu Las Bobias - Fonte Canaleta - El Reguerón dexando a manzorga'l mayáu Redondiella - Las Reblagas - Altu Las Campizas - Les Abedules - Colláu del H.itu - Camín daqué caóticu (por cuenta la borrina) hasta cume'l H.ultayu - Cabeza Corrobre - Colláu Les Cruces - La Vallera - Vega d'Ariu - Refuxu Marqués de Villaviciosa - Salida con direición norte con intención de volver pelos mayaos de Mohandi, Vega Maor,..., Belbín y, cola llercia a la borrina, vuelta al  camín mañaneru a traviés del monte: Las Campizas - Las Reblagas, El Reguerón,... - Llagu Ercina. 

Cosadiella:
          "Nun ves el sol, nun ves 
la lluna, y si
ta nel cielu nun 
ves cosa dalguna.
(La borrina)

          Nun sé cuantes veces pensaría que'l sitiu de cualquier cordal onde tea ye'l más guapu del mundu. El casu ye qu'esa reflexón siempre la faigo cuando camino per bien de viesques, valles, campes, lladeres, aristes o cimes.
          De toes formes dalguna vez, falando con daquién coles mesmes aficiones que les míes, entrugámosnos  cual ye'l monte con meyores vistes. Y anque, según el dichu, "pa gustos fixense colores" en más d'una ocasión salió'l H.ultayu como'l meyor miradoriu d'Asturies.
          Seya como seya yá tenía ganes de volver pa gociar del camín y sobre too de les espectaculares panorámiques qu'hai dende esta cume. Tamién tenía pensao que la escursión fore circular volviendo pelos guapos mayaos de Mohandi, Vega Maor, Arnaedo, Parres y Belbín.
          Quería facelo antes qu'activasen el plan de tresporte a los Llagos de Cuadonga y nun acababa d'asentase'l tiempu. Daqué fartu d'esperar un bon pronósticu meteorolóxicu elexí un día de los, en teoría, meyores.
           Nun hubo suerte. Salí del Ercina con dalgo borrina pero nun mui trupa lo que me facía pensar qu'ensiguida despexaría del too. A midida que diba subiendo a veces venía daqué orpín y la nublina nun desapaicía.
          Dende'l colláu del H.itu nun se vía'l monte. Asina y too nun cambié los planes que yeren nun baxar a Vega d'Ariu, eso quedaba pa la vuelta, y subir dende ellí. De manera que l'ascensión, a pesar de nun perdeme nin arrodiar muncho, fue un poco enguedeyada y por eso pienso que'l track nun ye'l meyor.
          Na cume únicamente la satisfaición que se siente cuando se llega a la parte cimera d'un monte. Les vistes quedaren pa otru día. ¿Qué se va facer?
          La baxada hacia Vega d'Ariu foi munchu más fácil y sin dificultá. Hai munchos h.itos. Alguna parada pa ver la sienda'l Cares qu'apaicía y desapaicía. Un pequeñu descansu nel refuxu y ensiguida a caminar porque la vuelta prevista yera llarga.
          Nun andare más de quinientos metros cuando tomé la decisión de volver al camín de pela mañana. Metíame mieu la borrina y nun me prestaba muncho la posibilidá de perdeme. Nun sé si la intuición montañera, que taba bien orientáu o les dos coses xuntes, el casu foi que nun me costó atopar el senderu sin tornar al refuxu.
         Sin nengún problema, anque tovía con menos visibilidá qu'al dir, acabé la escursión col pensamientu volver.
          Eso yá será pal añu que bien. Anque hai tantos paseos pendientes... Como dixera munches veces: cada día más... Too s'andará y sinon pelo menos la ilusión nun la perdemos...

jueves, 25 de septiembre de 2014

Peña l'Alba y picos Champaza y Pelitrón

          Domingu, 29 de xunu de 2014          Las Val.linas (Salceo) - Aparcamientu área recreativa l'Alba - Ermita l'Alba - Les tres Cruces - Peña l'Alba - Picu Champaza - Picu Pelitrón - El Trichoriu - Covachos - Aparcamientu  l'Alba.

          "Cuando'l picu Pelitrón pon capa, nun dexes la tuya en casa." Refrán popular 

          "La Virxe d'Alba bendita tien
          la ermita na peña, tamién
          podría tenela nel
          llanu si quixera" Cantar popular 

          Pela xerra l'Aramu:...Patiando pel Aramu:.., La Mostayal...
          Estos paseos per esta guapa y, pa los que vivimos n'Uviéu, tan cercana xerrina dexen ver que la pasada primavera y l'entamu'l branu bien pola so proximidá, bien porque yá lo echaba de menos diome pel Aramu  y los sos alredores.
          Perdí la cuenta les veces que fixi escursiones paecíes a les tres primeres. Por embargu nun pisare nunca los tres picos pelos que pasié esti día. A lo meyor porque l'empiezu ye más lloñe o porque nun allargaba bastante les otres.
          El casu ye que nin siquiera m'acercare nunca a conocer la famosa capiella de la Virxe d'Alba.
          Nun me pesó y tengo que dicir que'l paséu merez la pena. Les vistes que tenemos dende cualquiera de los tres picos del valle de Quirós colos sos pueblinos; allá abaxo'l pantanu de Vademuriu a la solombra'l  Gurrión; peña Rueda y gran parte Les Ubiñes,...Son imáxines de les que los nuesos güeyos gocien como nel monte más guapu que mos podamos imaxinar.
          Nun foi bonu'l principiu. Empecé a caminar pela pista qu'aparentaba dir pa la ermita pero como paicía que cada vez me alloñaba más di la vuelta hasta l'aparcamientu y per un senderucu bastante tomáu pola maleza, que da a entender que poca xente lu usa, xubí a la capiella sin gran dificultá pero innecesariamente daqué escayáu. A la vuelta dime cuenta cual yera'l camín qu'utilicen pastores, romeros y montañeros. Un pocu más llargu pero muncho más cómodu d'andar.
          El resto'l paséu ye tou un disfrute pa los que mos gusta'l monte. Caliza guapo y abondo y, como dicía al entamu, vistes imponentes.
          Ye bastante incómoda la subida al Champaza. Hai munches fendedures y furacos, a veces tapaos pola vexetación, que faen necesariu esaxerar la prudencia. Lo demás fácil y pa gociala.
          Por ciertu, seguramente pola fecha, les flores y plantes monteses facíen pensar que tábamos pasiando per un parque.
          Otru guapu paséu que de xuru nun voi tardar en repetir.

domingo, 21 de septiembre de 2014

Tabayones de Buanga (Guanga) y picos Plantón y Grandamiana. (En dos veces)

          Domingu, 22 de xunu  de 2014          Perlavia - Tabayones de Buanga - Picu Plantón - Carretera Llinares - Caleya pista Sama - Pista Sama - Sama: Palaciu y La Veiga - Carretera Trubia - Perlavia.
          Vienres, 19 de setiembre de 2014          Perlavia - Tabayones de Buanga - Picu Plantón - Carretera Llinares - Lletreru pueblín de Llinares - Pista Sama - Sederucu pente escayos y felechos al picu Grandamiana - Picu Grandamiana - Vuelta a pista Sama - Sama: Palaciu y La Veiga - Carretera Trubia - Perlavia. 

          "Quien volviendo faer el camín vieyu apriende'l nuevu, pue considerase un maestru." Confucio

          N'orde cronolóxicu d'entrades del blog tocábame, y ye lo que faigo, el guapu paséu pelos tabayones de Buanga que fixere en xunu.
          Subiere varies veces y en distintes feches dende San Andrés a ver el guapu espectáculu de los tabayones.
          Tal como yo lo facía nun me paicía que pagara la pena ponelo nel blog. Más polo curtiu del camín que pola so guapura que ye induldable.
          Un domingu de xunu, siempre pensando en rutes cercanes y curties, pensé nesti guapu sitiu pero amestando-y daqué más. Asina salióme esti percorríu que nun principiu prestóme.
          El pasáu xueves cuando entamé a escribir les impresiones d'esta guapa escursión alcordéme de lo que-y asocedería a daquién qu'intentare siguir el mio track, nuna estación lluviosa, na embarrizada caleya que xunta la carretera Llinares cola pista que baxa a Sama. De xuru que lo pasaría mal y alcordaríase de los mios antepasaos si nun-y contaba la dificultá del pasu tando moyao.
          Como tenía pensao facer una escursión al día siguiente y l'alternativa al percorríu de xunu paicíame fácil y mui factible, sin duldar, planifiqué la escursión evitando la embarrada caleya y de pasu volviendo a xubir al Techu Santo Adriano.
          Asina que fixi'l paséu y volvió a resultame entreteníu y una bona posibilidá pa sustituyir al  primeru. Amás col añadíu de Grandamiana y pensando nes estaciones de más humedá que per otru llau son les meyores pa visitar los saltos d'agua de Buanga.
          Pongo los dos track anque pa min nun tendría dulda y siempre repitiría'l segundu magar que casi dos kilómetros y mediu más llargu paezme que merez la pena.
          Hai semeyes de los dos díes. Por ciertu'l segundu foi, meteorolóxicamente, bastante meyor que'l primeru.

miércoles, 17 de septiembre de 2014

Facéu

          Vienres, 20 de xunu de 2014          Collada d'Arniciu - Cuetu Mon de la Mata  - La Viesca d'Arriba - La Viesca d'Abaxo - Colláu La Parada - Negros de la Colladiella - La Colladiella - Pontón - Picu Facéu - Pandu Cuerries - Campera Gamonéu - Vallina Ortigalín - Les Campes - Frieru - Campalarna - Camín Real de Sellón - Collada d'Arniciu.

          "L'aire notábase cada vez más caliente y espesu. Pegañosu, axuntábase al pelleyu como una cafiante película, y traía dende la viesca'l silenciu previu a la nube. D'un momentu a otru abriríen les compuertes del cielu" Luis Sepúlveda 

          Ye un prestosu percorríu circular pela vistosa xerra'l Frieru. L'únicu problema ye que'l tiempu amenazaba con llover con truena y nestes condiciones siempre da un pocu canguelu andar pel monte.
          Caminar con medrana pensando que  pue algamate la nube nun ye lo más aconseyable pa pasalo bien. Nun son bones les prieses si se quier gociar del paisaxe.
          De toes formes tuvi suerte y na midida que diba pasando la mañana paicíame que me daría tiempu a facer la escursión antes de qu'entamare la tormenta.
          Como si estuviera esperando la mio llegada al coche, cuando taba cambiando'l calzáu, empezó a cayer un bon xarabatu y a sintise los truenos munchu más cerca.
           En difinitiva tuvi potra y pudi acabar el paséu con cierta tranquilidá y como casi siempre gociando del monte.
          Pémeque ye un paséu aconseyable y nun mui esixente. El mayor esfuerciu faese a lo primero, cuando tovía se ta frescu, hasta llegar al cuetu Mon de la Mata. (En dalgún sitiu lleí que lu nomaben picu Campellín... Lo de siempre cola nuesa toponimia montañera...)  Dempués son pequeños xube y baxa  per senderucos bien marcaos hasta llegar al oxetivu del día que ye'l Facéu. Por cierto, nun ye la mayor altitú que yá algamáramos al entamu.
          La baxada, de la que nun  tenía bon recuerdu cuando tuviere la primera vez, nun tien dificultá si se siguen los senderos que tan bastante visibles y que a lo primero van en direición noroeste. Eso foi lo que debió confundime fae unos años porque paez que te alloña del sitiu a onde quies llegar. Ensiguida se garra la orientación sur que ye pa onde vamos.
          Paga la pena les panorámiques que podemos ver dende esta guapa xerra: Peñamayor, La Xamoca, los cordales de Piloña, Casu y Ponga. Pueblinos como Bueres, Nieves, Lligüeria, L'Omedal, El Tozu, el Moru,... Too un gociu pa los nuesos güeyos.

martes, 9 de septiembre de 2014

Miradoriu Les Xanes

          Domingu, 15 de xunu de 2014          Aparcamientu Les Xanes (Villanueva) - Sienda Les Xanes - Ilesia Pedroveya - La Rebollá - Colláu La Canal Seca - Picu Cuitaye (Tamién s'alcuentren pa esti guapu piquín los nomes: Cuitalle, Cotialle, Cutiay, Cotachai, Airúas,...) - Don Fernando - Miradoriu Les Xanes (Esta denominación ye inventu míu) - Serandi - Foz de Picarós - Sienda'l Oso - Aparcamientu.

          "Detrás del mundu había montes. Habíalos per tolos llaos onde quiera qu'un mirara." Ernest Hemingway

          Yera'l mio cumpleaños y nun busqué nenguna escursión especial pa cellebralu. Namái la cercanía y el llargor adecuáu pa poder tar en casa a meudía.
          Fae tiempu que perdí la cuenta de les veces que caminé per esta guapa sienda. Dende que tengo'l blog: De la foz de Picarós a la ruta Les XanesCircuitu peles Xanes, puertos d'Andrúas, Pandu la Mortera,... y  Les Xanes; Peña Rei (de refundiu) y Valdolayés.
          Asina y too nunca tuviere no que nel entamu llamo Mirador de Les Xanes. Digo que ye un inventu míu porque en realidá nun ye otra cosa que un prau dende onde se ve una gran parte d'esta guapa garganta. Intentara encontralu en más d'una ocasión sin consiguilo y el llogru d'esti día, cola valiosa ayuda d'una vecina la zona, dexóme contentu y pémeque paga la pena. Como se pue ver nel track hai que salise del camín que baxa a Serandi y per un prau priváu arrimase al abismu  que mos dexa ver el guapu camín.
           Dempués de pasar pela "pequeña Habana" como llamen dalgunos al soleyeru pueblu de Serandi, antes de llegar a la sienda'l Osu, pásase pela Foz de Picarós qu'anque curtia ye guapa a esgaya.
          Antes yá los mios güeyos gociaren pel camín de les Xanes y de les precioses vistes de los puertos d'Andrúas dende'l modestu picu Cuitaye.
          Tuvi la suerte de facer parte del paséu, dende La Canal Seca hasta l'esvíu al miradoriu, con una muyer de Serandi que baxaba con dos neños de ver el ganáu que tenía pel monte y que m'aseguró que ella siempre sintiere llamar Cuitaye a esti picu que cada mapa-y da un nome distintu y que munchos blogueros, poco daos a reflexonar, encargámosmos d'estrozar la enguedeyada toponimia de los montes d'Asturies.
          Identifícome colo que diz Xosé LLuis del Río nel so trabayu "Aproximación a la toponimia de los Picos de Europa" 
          "...Ensin dulda unu de los grandes "verdugos" de la toponimia de los Picos d'Europa (como tamién de la toponimia del restu d'Asturies) ye l'omnipresente enclín castellanizante, pretendidamente cultista, que nun ye sinón frutu de la xeneral inorancia de los autores al rodiu de la realidá llingüística d'Asturies (tantu del territoriu qu'administrativamente respuende al nome de Principáu d'Asturies,  como de los territorios qu'históricamente pertenecen a la so órbita cultural).[2]  En realidá, nos Picos d'Europa coesisten  les fronteres llingüístiques del bable central y oriental  (dominiu F/H) y tamién  de los plurales femeninos en  -AS/-YE. De nenguna manera trátase de "distintos  dialectos", sinón  de les lóxiques diferencies del asturianu faláu nos distintos valles que converxen nestos montes, lo qu'implica una gran riqueza de términos pa referise a los accidentes xeográficos, la mayoría d'ellos (según la respectiva familia) emparentaos etimolóxicamente ente sí y con otros términos emplegaos nel restu d'Asturies..."
          ¿Acabará dalgún día'l paletismu y la inorancia de los que-yos paez que la nuesa llingua nun ye igual de válida que'l castellanu?
          Esti tema que, cuando surde, siempre m'anoxa nun pue estrozar el recuerdu de la guapa mañana que pasé'l día'l mio cumpleaños.

viernes, 5 de septiembre de 2014

Pelos monte de Proaza y Yernes ya Tameza: Cantu la Cruz, Cuevallagar...

          Martes, 10 de xunu de 2014          Cantu la Cruz (Cerca Llinares nel conceyu Proaza) - Fonte'l Furacón - Mortera Candeales - Portiel.la El Guamón - Picu Piurices - Campera Les Forcaes - Camín de Maraviu - Braña San Bartuelu - La Cuandia o Pata la Mula - Cantu la Flecha - Llaneces - Col.láu la Cadavina - Falda sur del picu Loral - Cuevallagar - Campera Les Forcaes - Portiel.la El Guamón. Vuelta pel mesmu camín a Cantu la Cruz.     

          "Un montañeru ye o tiende a ser constante, silenciosu, serenu; suel amar el compañerismu pero ye capaz de gociar de la soledá. Vive cerca d'una realidá primordial, de la creaciòn nel so estáu más guapu y puru. Ye disciplináu, y sabe arrenunciar a casi tou p'algamar la so meta.
          Ye capaz de sacrificase, y sabe que l'home, magar la so brillantez, ye solo un puntu na infinidá y ante la eternidá."  Gaston Rebuffat

          N'Uviéu nun yera un martes cualquiera, Día'l Bollu o Martes de Campo, polo que prestábame tar en casa a la hora xintar como si se tratara d'un fin de selmana.
          Había d'escoyer un paséu cercanu y al mesmu tiempu guapu y nun tardé en decidime. Esta fastera d'Asturies, como casi toes, tien sitios abondo per onde caminar y dexar que los nuesos güeyos gocien.
          Nun fai munchu tiempu que fixera dos percorríos paicíos pela zona: Patiando hacia Cuellagar y Loral (Más retratar que patiar 2) y Forcaos Viel.los, Loral, Cuevallagar. Por esti motivu taba casi seguru que diba ser una escursión guapa y enquivóquéme poco. Solo'l día, un pocu emborrináu, estrozó daqué'l paséu. De toes maneres nun foi mui distintu a los que tamos avezaos en esta guapa rexón onde tenemos la fortuna vivir.
          Nesta ocasión subí al picu Piurices, si ye que se pue llamar asina a un llombón arredondiáu y enllenu ganáu pastiando. Pero en munches ocasiones eso ye lo de menos. Lo importante ye esfrutar el momentu.
           Baxando del picu, en llugar de baxar pa Cuellagar, siguí pel camín francés, en direición Puertos de Maraviu, cola intención de cruciar la xerrina onde ta'l guapu picu Forcaos Viel.los pa dempués, pela falda sur de Loral y pasando per Cuevallagar, volver pel mesmu camín.
          Nun conocía'l pasu pero la intuición montañera que te va dando la vieyera ayudóme a topar de la primera un guapu senderucu pocu transitáu que llevóme a la otra parte'l monte.
          Dempués per caminos yá munches veces patiaos volví disfrutando del guapu paisaxe, como dicía al entamu, namái que un pocu afeáu pola mala visibilidá que dexaba'l borrín.